osfialgiaΜε τον όρο οσφυαλγία περιγράφεται ένα σύνολο συμπτωμάτων όπου το κυρίαρχο σύμπτωμα αποτελεί ο πόνος στην περιοχή της οσφύος (<<μέσης>>). Επιδημιολογικά, είναι το πλέον σύνηθες μυοσκελετικό ενόχλημα με επίπτωση άνω του 90% στον γενικό πληθυσμό. Αιτία είναι ο σύγχρονος τρόπος ζωής ο οποίος συνδυάζει καθιστική ζωη και εργασία με παράλληλη μείωση των φυσικών και αθλητικών δραστηριοτήτων. Η προέλευση της πλειονότητος των οσφυικών προβλημάτων είναι μηχανικής αιτιολογίας, άρα η αποφυγή εμφάνισης- πρόληψη και η θεραπεία- αποκατάστασή της βασίζεται στις αρχές της εμβιομηχανικής.

Καθ’ότι ‘’κάλλιον του θεραπεύειν το προλαμβάνειν’’ η πρόληψη είναι η βασικότερη, ίσως, παράμετρος για τα προβλήματα στην περιοχή της οσφύος. Το φυσιολογικό σωματικό βάρος, η σωστή και συστηματική άσκηση καθώς και η εφαρμογή της εργονομίας είναι οι 3 κύριοι πυλώνες στους οποίους βασίζεται μία καθημερινή ζωή ελεύθερη επώδυνων οσφυικών συνδρόμων και συμπτωμάτων. Το αυξημένο σωματικό βάρος είναι η αφορμή αλλά και πολύ συχνά η αιτία για τον ‘πόνο στην μέση’, καθ’ότι αυτή η περιοχή επιφορτίζεται με μία συνεχή επιπρόσθετη επιβάρυνση η οποία υπερβαίνει τις αντοχές των βιολογικών υλικών και διαφοροποιεί τις ιδιότητές τους. Με άλλα λόγια, το αυξημένο σωματικό βάρος ισοδυναμεί με επιπλέον φορτίο το οποίο αναγκάζουμε το σώμα μας να μεταφέρει σε κάθε μας κίνηση.
Η εργονομία είναι επίσης καθοριστικής σημασίας αφού με την βοήθειά της μαθαίνουμε να χρησιμοποιούμε τους μοχλούς που το ίδιο το σώμα έχει σχεδιαστεί να χρησιμοποιεί. Συνεπώς, φορτίζουμε σωστά τη συγκεκριμένη περιοχή και μαθαίνουμε να χρησιμοποιούμε τις μυικές ομάδες που είναι απαραίτητες για την επιτέλεση των κινήσεών μας.
Η σωστή άσκηση αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο τόσο της πρόληψης όσο και της θεραπείας για τα συμπτώματα της οσφυαλγίας. Η αερόβια άσκηση –όπως είναι το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων- σίγουρα βοηθά σημαντικά στην εύρυθμη καρδιο-αναπνευστική λειτουργία και στην γενικότερη καλή φυσική κατάσταση και άρα στον περιορισμό ενοχλημάτων της μέσης. Παρ’όλα αυτά, σε ένα ήδη υπάρχον πρόβλημα στην οσφυική περιοχή μπορεί να προκύψει επιδείνωση εάν το τρέξιμο χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία. Οι συνεχείς κραδασμοί και οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις του τρεξίματος θα επιδεινώσουν ένα ήδη καταπονημένο οσφυικό σύμπλεγμα. Υπάρχουν συγκεκριμένες ασκήσεις οι οποίες βασίζονται στις αρχές της ορθοσωμίας, του ορθού κινητικού ελέγχου, οι οποίες θωρακίζουν το σώμα από την εμφάνιση ή την επανεμφάνιση του οσφυικού πόνου. Οι ασκήσεις αυτές περιλαμβάνουν ασκήσεις μυικής ενδυνάμωσης και ασκήσεις νευρομυικού συντονισμού (ισορροπιστικής ικανότητος). Το κλειδί δεν είναι η απόλυτη μυική δύναμη συγκεκριμένων μυικών ομάδων αλλά η ισορροπημένη εκγύμναση ενός ευρύτερου μυικού συνόλου. Οι παραπάνω ασκήσεις εντάσσονται στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου προγράμματος φυσικοθεραπείας οσφυαλγικών συνδρόμων. Εξατομικεύονται και διδάσκονται ορθά από τον υπέυθυνο φυσικοθεραπευτή σε κατάλληλο χρόνο, αφού η εφαρμογή τους στο οξύ στάδιο των συμπτωμάτων θα φέρει αντίθετα αποτελέσματα.
Συνοψίζοντας, η καλή φυσική- αερόβια ικανότητα σε συνδυασμό με ένα κατάλληλο πρόγραμμα ασκήσεων και τις αρχές της εργονομίας είναι το ιδανικό τρίπτυχο για την εξάλειψη των συμπτωμάτων της οσφυαλγίας.
Χρήστος Γ. Τσίγκανος, Φυσικοθεραπευτής MSc, Salford University, UK

http://www.trexoumemazi.gr/index.php/2013-09-18-13-35-12/449-2013-11-07-13-02-30